Eibar (Gipuzkoa)

Esplorazio baten azalpen zehatza

Oraindik ezin da online kontsultatu pasarte hau. Behar baduzu, jarri gurekin harremanetan edo etorri gure biltegira.

Espeleologia kontuak. Izugarrizko abenturak bizi izan ditu. San Martingo Mahaia izena hartzen duen kobaren esplorazioaren nondik-norakoak.

Jatorrizko proiektua

Grabazio honen materiala ondorengo proiektuaren baitan jaso eta landu zen. Bertan aurkituko duzu jatorrizko materiala eta informazioa: Eibarko udalaren materiala - Eibartarren Ahotan - Egoibarra

Transkripzioa

Gero badaukazu bat San Martingo mahaia esaten zaion hortan. Zulo hori, Europako handiena edo.
– Orduan bai, munduko…
– Munduko handiena izango zen hura.
– Goittik behera haundiña. Ez. Goittik beherako haundiña.
– Goitik beherako "caída". Hor ere egun batzuk egin zenituen barruan, e!
– Bai. Gehien aguantau najuan zortzi egun, barruan. Sala Bernaraiñok eta gero deskubrimentu bat egin gendun. Eta begixa jo, baiña ezin. Eta gero beste baten juan giñan bost-sei egunerako: lau egin genduzen, Barrian lau egun eta egin bihar izan genduzen berna horretan. Han amaitzen zan, han filtratzen ziran urak. Baiña nik geologiako kursilluak eta egiña eta geologiako zeretan ikusten neban han, kaskadan, amaitzen zala; eta gero urak filtrau egitten zirala behian, bernako sala hortan. Eta sala hori ikaragarrixa da: badittu luzeran 250 metro. Zabaleran 200 pasau eta alturan 160 edo. Ikaragarrizkua da. Bera bakarrik galtzekua. Baiña nik… Foko batekiñ ibilli giñan aztertzen, zergaitik produzitzen zan salto ha. Eta konturatzen nintzan arbelak… franja bat eguala estratuetan arbelena. Eta hain zuzen arbelak hausi zittuanian erosiñuak, mekanikuak, han sortu zala hori. Eta handik sortu zala sala haundi hori. Baiña, arbelak jarraittuta, momentu baten ikusten neban lignum bat. “Han zulua dago”. “Bai zera”. Gaiñera, esaten esten frantsesak: “Zulua balego be, zelan igo hara?”. [Nik argi neukan:] “Eskalada”. “Bueno, bueno, bueno!” [...esaten esten]. Ixa zorotzat hartzen ninduen. “Ha esplorau egin bihar da! Ni ez nago zera!”. Beste baten frantsesekiñ akorduan jarri eta juan giñan Santa Engraziatik. Lehelengo tunela egittera bisittau genduzen, inauguraziñora. Tunela egiñ ebenian. Egin gendun –konmemoratzen han gu gure esploraziñuak– afari bat eta lo bertan eta hurrengo egunian juan giñan ikustera Sala Bernaraiño. Eta han foko potente batzuk jarri zittuen ikusteko salia ondo, punta batetik bestera. Eta nik esan netsan frantses bati: “Jarraittuizu hori estratuori. Hórrek arbelok, hiru franja baltz”. Rrrra! Eta: “Han, ha zulua da”. Eta orduan esaten esten: “Bai, posible”. “Ba lehen ura, errekia, hortik zoian eta hau hausi dabenian, arbelak hausi dittuanian erosiñuak, harrixak eta zertzen, millak eta millak urtietan, hau egin dau. Eta hortik jarraittu egingo dau. Eta horra igo bihar da”. Eta esaten esten: “Zelan? Eta paretetik zelan igo?”. 90 metro ziran. Kalkulatzen gendun guk 80 bat eta. “80 metroko pareta igo eta gaiñera ura jausten da hor parte baten eta zera”. “Nik eskalau egingo neuke”. Eta holan geldittu giñan. Eta hurrengo urtian juan giñan asmo horrekin frantses grupo bat eta gu, gu hori pruebiori egittera gurago bazan, baiña bestiak nahi eben ziharkako zeren batetik jarraipenen bat billau beste zuloren batetik, eta horretan ebizen frantsesok. Eta gu jarri giñan hiru lagun eskalatzen. Eta lehelenguan bastante igo gendun eta hurrengo egunerako laga gendun. Bigarren egunian, falta zan partia pin-pan klabijak sartu eta heldu giñan hara eta, bueno, nere ilusiñua! Lehelengo begiratzen neban halako terrazia esaten jakona, lurra eta harri biribillak errekiak lagatakuak. Eta hori zan muestra bat. Baiña zulorik ez. “Hau da, orduan, [nik ikusi]. Ez, hor aldamenetik egongo da”. Holan. Eta, Arkautek igo ebanian nere ondora, esan netsan. “Dana dala –esan estan– errezoia eukazun. Hamen ikusten da, zure teorixia egizkua zan. Baiña, joño, nik zulua nahi dot. Eta hamen nunbaitten ikusi bihar dogu”. Eta hantxe bertan larogetak metruetako paretaren gaiñian dagon paret lurrezkua, dana lurrezkua, hori zelan igo? Esaten estan: “Hau ez egizu igo”. Eta: “Bai. Hau, hartu maillukia eta hartu zera eta pazienziakin. Biguna da eta benga. Eskuetan”. Eta esan netsan: “Zuk ondo asegurau”. Egin gendun seguridade on bat, baiña jausiko nintzan nik kalkulatzen neban hiru edo lau metro zirala. Baiña asko ziran. Gero, goixan bazagoz, lau metro zortzi metro egitten dira. Eta bi metro pasau inguruan aldatu egitten da, aldapan moduan. Eta han errezagua. Eta pentsau egizu, dana lurrian. Lurrian zulo haundixak egiñ eta hantxe apoiauta. Eta paretian. Eta erori, ez erori. Gaiña hartu nebanian, nun ikusten dot zulo bat, ni sartu ezindako moduko zulua. Baiña zulua. Begiratu neban hara argixakin –linterna potentia boltsilluan– zabaldu neban eta “oh, ikaragarrizko zulua!”.
– Estu-estua?
– Bai. Baiña hasi nintzan txakurren moduan: aztertzen. Egin neban, haundittu neban. Esan netsan: “Etorri zaitte”. Bestiak igo eban. Jo, golpera juan giñan –ez dakit– berrehun metruan edo, eta ikusten ha dana eta ikusi gendun beste bi zulo eguazela han gero goittik behera. Eta ha zala jarraipena. Eta gero, handik, handik… Lehen haundiña izandakua haundittu egin gendun.
– Bai, bai.
– Handik beste ehun eta piku metro behera, bertikalian lortu da. Gu bajatu giñan larogeta piku metro, baiña ur barruan, e! Ikaragarrizko abenturak han be. Kaskada barruan.
– Hor badago zuen eskaladatan Aitz Beltz, beste bat.
– A, bai.
– Hirurehun metro edo zenbat dira?
– Bai, ixa hirurehun dira danera. Hori ba… Hortarako, polittena zan zelan jaso… Guk egin gendun… Frantsesak eta lortzen zittuen medixuak han. Ba, bueno, propaganda egitten eben ‘Paris Match-en’ eta halakuetan eta lortzen zittuen laguntasunak. Baiña hamen ez zan posible. Eta guk gure artian egin gendun, Aranzadikuen laguntasunaz eta, egin gendun torno bat pedalekin, bizikleten pedalekin: ipiñi hiru pedal, katiekiñ alkarri konbinauta, hiruren indarra hiru personak egitteko eta hori jasotzeko. Ze beherutz manibela batekin, baiña gorutz… Beherutz freno bat eguan. Eta freno hori diente de sierra bat, klik-klik-klik egitten dabena; lagatzen badozu, trabatzeko moduan: emoten etsazun engantxe bati eta trabau egitten eban gelditzeko. Eta guk orduan hori tornuori preparau, pruebak egin. Kablia kostau jakun billatzia, Eibarren lortu gendun zera eta alkilau egin gendun gaiñera.
– Kablea?
– Kablia, alkilau. Bai. Galtzairuzko kablia. Alkilatu, ze gero guk gero ez gendun bihar. Holan egin gendun hori esploraziñuori. Eta han –ez dakit– barruan gau bat uste dot bakarrik egin gendula. Ze, klaro, goitik behera bajatu, esplorau, planua etara, datuak bihar ziranak hartu eta gora. Ez, gau bi egin genduzen!

Egilea(k): Eukene Lamariano , Oier Narbaiza

Euskal Herriko Ahotsak proiektua babestu nahi?

Ahotsak diruz lagundu nahi baduzu, egin zure dohaintza txikia. Mila esker!

Gipuzkoako aldundia Kutxa Eusko Jaularitza Bizkaiko aldundia